Τον τελευταίο καιρό πληροφορήθηκα ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στην Παναγία την Μαυριώτισσα , προγραμματίζονται εκδηλώσεις και τελετή θυρανοιξίων του ναού . Μου δημιουργήθηκαν κάποιες απορίες και κατέφυγα στην wikipedia για να κατανοήσω την πραγματική σημασία της λέξης θυρανοίξια . Με όλον τον σεβασμό προς την ορθόδοξη εκκλησία , τις παραδόσεις της και τα τελετουργικά της , επειδή η ετυμολογία και μόνο της λέξης "θυρανοίξια" παραπέμπει σε "άνοιγμα θυρών" , νόμιζα και θεωρούσα ότι τα θυρανοίξια γίνονται μια φορά μόνο στα εγκαίνια του κάθε καινούριου ναού και όχι κάθε φορά που γίνονται εργασίες συντήρησης σε κάποιον ναό . Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος που απευθύνθηκα στην wikipedia για να μάθω την πραγματική έννοια , σημασία , ιστορικό και ετυμολογία της λέξης . Το κείμενο που ακολουθεί πιο κάτω είναι copy paste από την wikipedia .
Στη πρώτη λοιπόν παράγραφο "....ως αρχική σημασία , τα θυρανοίξια είναι η φάση των εγκαινίων του ναού .... " . Στην Παναγία Μαυριωτίσσης δεν νομίζω να έχουμε εγκαίνια του ναού . Ο ναός λειτουργούσε για δεκάδες χρόνια τώρα , δεν είναι κάποιος καινούριος . (Εκτός και αν όλα αυτά τα χρόνια λειτουργούσε παράνομα σύμφωνα με την άποψη της τοπικής εκκλησίας) .
Βασικό στοιχείο της είναι η πίστη ότι ο χώρος του ναού, πριν αυτός εγκαινιασθεί, κατέχεται από δαιμόνια, μια πεποίθηση που υπήρχε από πολύ παλιά στον λαό, για τον λόγο αυτόν υπάρχουν και πολλές λαϊκές διηγήσεις σχετικώς με την εκδίωξη δαιμονίων κατά τα θυρανοίξια.
Σύμφωνα με αυτό το στοιχείο τα θυρανοίξια γίνονται για να εκδιωχθούν τα δαιμόνια από τον χώρο του ναού . Δηλαδή στην περίπτωσή μας να δεχθούμε ότι ο μέχρι πριν από λίγους μήνες ναός που λειτουργούσε κανονικά κατείχετο από δαιμόνια που με τα νέα θυρανοίξια θα εκδιωχθούν ; Ακόμη δηλαδή και να δεχθούμε ότι έστω και για λόγους παράδοσης η λαϊκών διηγήσεων ο ναός εγκαινιάζεται για να φύγουν τα δαιμόνια , ποιός χριστιανός θα δεχόταν ότι σε ναό που όλοι μας τον είχαμε "σαν τα μάτια μας" και λειτουργούσε κανονικά και διαχρονικά , υπήρχαν δαιμόνια και πάμε τώρα να τα διώξουμε ;
Μην θεωρώντας ότι η άποψή μου είναι η απόλυτα σωστή , είμαι ανοιχτός και έτοιμος να την αναθεωρήσω , αν υπάρχουν πειστικά και τεκμηριωμένα επιχειρήματα για την αντίθετη μ΄αυτήν άποψη . Να επισημάνω επίσης ότι το κείμενό μου έχει γραφεί με τις καλύτερες προθέσεις , δεν θέλει να στεναχωρήσει κανένα , και θα ήθελα να μην παρερμηνευτεί .
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ WIKIPEDIA ΑΥΤΟΥΣΙΟ :
Συνεκδοχικά θυρανοίξια, ή και απλώς ανοίξια, ονομάζονται τα εγκαίνια ενός οποιουδήποτε χριστιανικού ναού. Πιο συγκεκριμένα ωστόσο, και ως αρχική σημασία, τα θυρανοίξια είναι η φάση των εγκαινίων του ναού κατά την οποία ο τοπικός επίσκοπος (μητροπολίτης) ή άλλος, ανώτερος αρχιερέας που προΐσταται της ακολουθίας και της τελετής ανοίγει θριαμβευτικά τις πύλες του ναού ώστε να εισέλθει σε αυτόν η εκκλησιαστική πομπή. Αυτό γίνεται αφού προηγηθούν τρεις περιφορές της πομπής γύρω από τον ναό, και αφού ο αρχιερέας απαγγείλει σε μορφή διαλόγου με τον αναγνώστη (ο οποίος βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού) τους στίχους 7 έως 10 του 23ου (κγ΄) Ψαλμού του Δαυίδ:
- — ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.
- — [8] τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;
- — Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός, Κύριος δυνατὸς ἐν πολέμῳ.
- [9] ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.
- — [10] τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;
- — Κύριος τῶν δυνάμεων, αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.
Μετά την είσοδο της πομπής στον ναό, ο ναός αφιερώνεται στη λατρεία του Θεού. Ειδικότερα στην Ορθοδοξία, η πλέον συνηθισμένη πρακτική είναι η τοποθέτηση λειψάνων αγίων κατά τα θυρανοίξια μέσα σε ειδική κρύπτη της Αγίας Τράπεζας, μια πράξη που ονομάζεται κατάθεσις ή καταθέσιον ή εγκαίνιον.
Η τελετή των θυρανοίξιων είναι κοινή στις γενικές της γραμμές στη λειτουργική του Ορθόδοξου και του Δυτικού Χριστιανισμού. Βασικό στοιχείο της είναι η πίστη ότι ο χώρος του ναού, πριν αυτός εγκαινιασθεί, κατέχεται από δαιμόνια, μια πεποίθηση που υπήρχε από πολύ παλιά στον λαό, για τον λόγο αυτόν υπάρχουν και πολλές λαϊκές διηγήσεις σχετικώς με την εκδίωξη δαιμονίων κατά τα θυρανοίξια.
Η ακολουθία των εγκαινίων με τα θυρανοίξια εκτιμάται ότι είναι πολύ παλαιά, χρονολογούμενη από την εποχή αμέσως μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού, τον 5ο αιώνα. Αναφέρεται ότι κατά τα δεύτερα εγκαίνια του ναού της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως (563), ο Πατριάρχης Ευτύχιος έφερε επάνω σε άμαξα τα άγια λείψανα, ενώ ο λαός και ο Αυτοκράτορας ακολουθούσαν την πομπή περπατώντας. Μνεία των θυρανοίξιων του ναού της Αγίας Σοφίας ανευρίσκεται και στα παλαιότερα μηνολόγια, στις 22 Δεκεμβρίου. Στη Δύση υπάρχει επίσης μαρτυρία, του Αγίου Αμβροσίου Μεδιολάνων, για θυρανοίξια από την ίδια εποχή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου